Hofstad

Het Speciale Hof voor Sierra Leone heeft deze week zijn laatste uitspraak gedaan in Freetown. Nu loopt alleen nog het proces tegen de ex-Liberiaanse president Charles Taylor in Den Haag. De rechters reisden tot nu toe steeds heen en weer tussen Freetown en Den Haag. De rechters besloten maandag in hoger beroep de straf van militieleider Issa Sesay te handhaven op 52 jaar, de hoogste straf die het Hof heeft opgelegd. Tijdens de burgeroorlog in Sierra Leone kwamen tussen 1989 en 2002 ongeveer 120.000 mensen om en werden tienduizenden verminkt.

ISFiT 2009

Martina Manu uit Sierra Leone vraagt mij aandacht te besteden aan het Internationale Studentenfestival in Trondheim ISFiT 2009. Zij zoekt sponsors voor haar reiskosten naar Noorwegen. Reacties zijn welkom. Ze heeft in Sierra Leone een afdeling opgericht van de WICO, Women's International Coalition for a culture of peace, non-violence and empowered women.

In een brief bevestigt de ISFiT-organisatie haar inschrijving: “ISFiT 2009 heeft 4300 aanvragen ontvangen uit 149 landen. Alle aanvragen zijn door een grondig selectieproces gegaan, waarbij alleen de meest gemotiveerde en toegewijde studenten zijn geselecteerd. Op deze basis ben jij één van de 450 studenten die we in februari hopen te ontmoeten”. ISFiT vraagt universiteiten, bedrijven en ambassades de geselecteerde studenten te helpen.

Martina hoopt in Trondheim gelijkgestemde Afrikanen en ‘vredestichters’ te ontmoeten. Zij zal deelnemen aan de gespreksgroep “Wo:men”. Gespreksleider Eirik Swensen zegt hierover: “We bezien vrede op verschillende niveaus, van de lokale gemeenschap tot de staat, ook vrede tussen mannen en vrouwen. Het ter discussie stellen van stereotypes is belangrijk voor het werken aan vrede”.

Het hoofdthema van ISFiT 2009 is ‘bouwen aan vrede’. ISFiT wil nagaan hoe kan worden gebouwd aan een vreedzame toekomst en welke rol studenten daarin kunnen spelen. De conferentie is een ontmoetingsplaats waar toekomstige leiders de kans krijgen om te worden gehoord, netwerken op te bouwen en van elkaar te leren.

Aartsbisschop Desmond Tutu houdt op 21 februari de openingstoespraak. Het thema van de startbijeenkomst is Ubuntu. Deze Afrikaanse term betekent zoiets als “ik ben omdat wij zijn”. Het is een gedachte die - in tegenstelling tot het westerse individualisme - de gemeenschap hoger acht dan het individu.

Website ISFiT - Website WICO

Schuifdeurtaxi

In 2006 werd het bedrijfsbusje van Hennequin schuifdeurkasten gestolen. Nooit meer van gehoord... Tot onlangs vrijwilligerswerker Elbert Lindhout de wagen zag rijden in Sierra Leone. Het busje doet, met nieuw kenteken maar originele Hennequin-bedrukking, dienst als taxi in Graftoncamp, een voormalig vluchtelingenkamp bij de hoofdstad Freetown.

Foto: Elbert Lindhout
Bron: Postiljon-Online, 19.11.08

Kindersterfte

Goed nieuws en slecht nieuws. De kindersterfte in de wereld is volgens Unicef vorig jaar verder gedaald. Vooral in Latijns-Amerika en Oost-Europa is de situatie verbeterd, onder meer door het stimuleren van borstvoeding en bestrijden van malaria. Toch is het aantal kinderen dat voor het vijfde levensjaar sterft wereldwijd nog bijna 10 miljoen. De hoogste kindersterfte is in Afrika, vooral als gevolg van aids. In Sierra Leone sterven 262 van de 1000 kinderen voor hun vijfde levensjaar, het hoogste aantal ter wereld.

Vreedzame verkiezingen

Zaterdag 5 juli vonden in Sierra Leone plaatselijke verkiezingen plaats. De verkiezingen hebben in de pers weinig aandacht gekregen en ik heb ook nog geen uitslagen gezien. De website van de roomskatholieke kerk in Vlaanderen Kerknet.be citeert bisschop George Biguzzi van Makeni, die vertelt dat de verkiezingen geordend en zonder incidenten zijn verlopen. Wel hebben er in de aanloop naar de verkiezingen enkele geweldddadige incidenten plaatsgevonden en hebben enkele politici zich teruggetrokken na bedreigingen. De in de hoofdstad van Sierra Leone verschijnende Standard Times Press citeert Abraham Bouré, secretaris-generaal van de Mano River Union (MRU). De MRU is een in 1973 opgerichte economische unie van de buurlanden Guinea, Sierra Leone en Liberia. Bouré vertelde journalisten in Freetown dat de verkiezingen vreedzaam, vrij en eerlijk zijn verlopen, maar dat de opkomst laag was. Hij was blij te zien dat de vrede in de drie lidstaten is hersteld en verstevigd.

Bronnen:
Kerknet, 09.07.08, Bisschoppen begroeten verkiezingsverloop in Sierra Leone
Standard Times Press, 10.07.08, More Accolades For Sierra Leone's Council Polls.
Voor meer Sierra Leone links zie stylo.nl/weblinks/Sierra Leone

Verkiezingen in Sierra Leone

In Sierra Leone worden zaterdag 5 juli lokale verkiezingen gehouden. Lizie, een jonge lerares in de provinciehoofdstad Bo, vertelde mij donderdag aan de telefoon dat ze een tijdelijk baantje heeft bij de kiescommissie om de verkiezingen in haar stad voor te bereiden. Ann uit Freetown is Jehovah's Getuige en houdt zich principieel afzijdig van de politiek. Ze mailt mij: "Wishing you a nice weekend! Local elections here on Saturday. Help us pray for a peaceful one". Vorig jaar werden in Sierra Leone parlements- en presidentsverkiezingen gehouden, na de burgeroorlog de eerste verkiezingen die het land zonder hulp van de VN organiseerde. Veel mensen vreesden chaos en sommigen vluchtten opnieuw het land uit, maar grote onrust bleef uit. Het op één na armste land van de wereld groeit langzaam naar stabiele verhoudingen.

Zie mijn blogs in augustus-september 2007 over de verkiezingen in Sierra Leone, o.a. 17.09.08: Ernest Koroma president

African Diaspora

African Diaspora is een nieuw wetenschappelijk tijdschrift van uitgeverij Brill in Leiden. Het tijdschrift wil nagaan hoe Afrikaanse culturen en samenlevingen worden gevormd door transnationale bewegingen en Afrikanen die leven in de diaspora. In plaats van ‘Afrika’ te zien als een geografisch begrensde entiteit, brengt het tijdschrift de ‘onontdekte gebieden’ in kaart van een veelvormige diaspora en volksbewegingen vanuit, naar en binnen Afrika. De artikelen zijn in het Engels of Frans, met samenvattingen in beide talen.

Lees verder Read on

Servant Seeks Sponsor

Vandaag ontving ik dit verzoek van Martina Manu Kabba uit Freetown, Sierra Leone (links door mij toegevoegd):

Dear Ytzen,

Can you please post this letter on your site, open letter of request for any like minded individual to sponsor my hotel stay for a week, to attend the International Caux Conference 2008 on the theme Global Servant Leadership, contributing to human security, taking place from the 3rd to the 7th July 2008 in Switzerland, Geneva.

I want to participate on behalf of the new women's organization I have established here in Freetown, Womens' International Coalition Organization, Sierra Leone Chapter. As you know this will further enhance my delivery capacity and will enable me to meet like-minded Africans and others in creators of peace.

I hope to get a feedback from you. Thankz.

Sincerely,
Manu >>> WICOSL sponsor letter Manu (Word-doc, 1p)

Programme Caux Conference 3-9 July 2008 (PDF, 2p)

Vrouwencoalitie zoekt steun

Vandaag kreeg ik een email van een vriendin uit Sierra Leone. Ze vertelt dat ze steun zoekt voor een project. Ik schrijf haar terug dat ik dit even moet laten bezinken en vraag haar naar de bedoeling van haar project. Maar laat ik haar brief, die ik uit het Engels heb vertaald, in afwachting van haar antwoord meteen maar in m’n weblog zetten. Misschien reageren er meedenkers.

Beste Ytzen,

Het is een tijdje geleden dat we elkaar gesproken hebben, ik hoop dat het goed met je gaat. Gisteren hadden we hier in het nationale stadion de inauguratieceremonie van onze nieuwe president Ernest Bai Koroma. Het was prachtig, het was een hele tijd geleden dat we zo’n ceremonie hadden. Later werd de president in een door paarden getrokken open rijtuig door de stad gereden.

Ytzen, je hebt het eens met me gehad over autistische kinderen. Kan je me daar wat meer over vertellen? Er zijn veel van zulke kinderen hier in de stad en er zijn geen voorzieningen voor in ons land.

Ik probeer fondsen te vinden voor een nieuw project dat ik hier in Freetown start in december 2007: het WICO, de Womens International Coalition Organisation, Sierra Leone. Ik heb kantoorruimte bij een andere organisatie waar ik mee samenwerk en begin een life discussieprogramma van een uur in het vrouwenprogramma op radio FM 106.6. Ik zal ook een weblog verzorgen in onze discussieprogramma’s. Ik begin de eerste week van december en heb een sponsororganisatie nodig die me financieel steunt om mijn organisatie te registreren bij het Ministerie van Sociale Zaken als lokale NGO (niet gouvernementele organisatie). Doe alsjeblieft je best om mij in dit licht te helpen. Ik hoop snel van je te horen.
Manu.

Ernest Koroma president

Vanavond kreeg ik een telefoontje uit Freetown van Abraham Akibo-Betts. Hij vertelde me dat de nationale kiescommissie vanmiddag de uitslag van de presidentsverkiezingen bekend heeft gemaakt. Oppositieleider Ernest Bai Koroma van het African People’s Congress (APC) wordt de nieuwe president van Sierra Leone. Abraham toonde zich enthousiast, omdat hij uit een APC-nest komt. Zijn vorig jaar in Londen overleden vader Alfred Akibo-Betts was burgemeester van Freetown en eerder minister in een APC-regering.

Er waren twee rondes nodig: op 11 augustus en 8 september. De verkiezingen zijn op enkele schermutselingen na vreedzaam verlopen. De kiescommissie heeft enkele gevallen van fraude ontmaskerd, maar deze hadden geen invloed op het resultaat. Regeringskandidaat Berewa van de SLPP moest het uiteindelijk met 789.651 stemmen afleggen tegen winnnaar Koroma met 950.407 stemmen. De opkomst was 68%.

Na de gruwelijke burgeroorlog is Sierra Leone, het op één na armste land van de wereld, op weg een volwassen democratie te worden.

In een interview met Reuters op 13 september 2007, geciteerd in Wikipedia, vertelt Koroma dat hij de corruptie wil bestrijden en naast de diamantwinning meer aandacht wil geven aan landbouw en toerisme.

Zie ook Standard Times Press
Ernest Koroma in Wikipedia, Google

Sierra Leone kiest president

Zaterdag 8 september is in Sierra Leone de tweede ronde van de presidentsverkiezingen gehouden. Berewa, de kandidaat van de regerende SLPP, moest het opnemen tegen oppositieleider Koromo van de APC. In de eerste ronde op 11 augustus behaalde Berewa 38% en Koroma 44%. Die dag werd ook een nieuw parlement gekozen.

De uitslag van de tweede ronde laat nog op zich wachten. Beelden tonen rijen kiezers in de regen, maar de opkomst was minder groot dan de vorige keer. Ondanks enkele meldingen van geweld en onregelmatigheden verliep de verkiezingsdag rustig.

Aanvulling: Zondagavond 9 september werd ik gebeld door Annabell (27) uit Freetown. Vanwege de spanningen rond de verkiezingen durfde ze het hele weekend niet naar buiten, maar ze vertelt dat het in haar omgeving rustig is gebleven.

Afrika in de film

Sierra Leone naar tweede ronde

In Sierra Leone zijn nu bijna alle stemmen geteld (97%). Er is een tweede ronde nodig tussen vice-president Berewa (38%) en oppositiekandidaat Koroma (44%). De eindronde van de presidentsverkiezingen vindt begin september plaats.

Bron: Nationale Kiescommissie, Volkskrant

Taylor-proces geschorst

Het proces tegen de Liberiaanse ex-president Charles Taylor in Den Haag is geschorst tot 7 januari 2008. Zijn nieuwe advocaten hadden om meer voorbereidingstijd gevraagd. Het dossier telt 40.000 pagina's en daarnaast heeft de verdediging Taylors persoonlijk archief van 50.000 ontvangen. De advocaten hopen daarin ontlastend materiaal te vinden. Om een eerlijk proces te waarborgen hebben de aanklagers geen bezwaar gemaakt tegen het uitstel.

Bron: ANP, Volkskrant.

Eerlijke verkiezingen

Een 28-jarige student Informatiesystemen uit Freetown, Sierra Leone, schrijft me: "Ik geloof dat deze verkiezingen de beste zijn die ons land ooit heeft gehad. Ik ben erg blij met de manier waarop ze zijn verlopen, eerlijk en in grote mate transparant. De mensen van dit land hebben de politici laten zien dat ze geen dwazen zijn die gebruikt kunnen worden om hen aan de macht te helpen. Ze laten zien dat ze van de politici verwachten dat ze het werk doen dat ze verondersteld worden te doen en dat is in de eerste plaats wegen te vinden ons uit de armoede te halen. De armoede is een ziekte in dit land. Ondanks alle natuurlijke bronnen die dit land heeft, zijn we nog steeds één van de armste landen van de wereld. De politici waren gewend de jongeren tijdens verkiezingscampagnes geld en alcohol te geven om ze op hen te laten stemmen. De regerende partij gaf veel geld uit tijdens de campagne, maar toch stemden de mensen niet op hen. Ik ben erg blij met deze ontwikkeling, omdat het laat zien dat de politici de mensen niet langer voor de gek kunnen houden. Ik geloof dat wie dan ook de verkiezingen wint, zal werken aan de vooruitgang van het land, omdat ze weten dat ze anders niet herkozen zullen worden na hun termijn van vijf jaar."

Uitslag laat op zich wachten
De uitslag van de verkiezingen in Sierra Leone op 11 augustus is nog niet bekend. De voorlopige uitslagen zijn te volgen op de website van de nationale kiescommissie National Electoral Commission (nationale kiescommissie).
Met ruim 80% van de stemmen geteld (zaterdag 18 augustus) leidt oppositieleider Koroma (APC) met 100.000 stemmen meer dan Berewa van de regeringspartij SLPP.

Oppositie aan kop

Oppositiekandidaat Koroma gaat na het tellen van eenvijfde van de stemmen aan kop bij de presidentsverkiezingen in Sierra Leone. Hij heeft tot nu toe bijna twee keer zoveel stemmen als vice-president Berewa. De opkomst was 75%.

Bron: AP, Novum, De Pers, Trouw.

Verrassend rustig

Manu, een jonge vrouw uit Freetown stuurt me vandaag dit kattebelletje. "Beste Ytzen, op de verkiezingsdag ging ik de stad uit om te werken en dezelfde dag kwam ik terug om te stemmen. Ik was in Mabuveh, ongeveer acht mijl van Freetown, en mijn waarneming is dat tot aan Freetown alles vreedzaam was. Het rustige verloop van de verkiezingen kwam als een verrassing, omdat er vooraf zoveel angst geuit was. Wie de winnaar is, komt zeker als een verrassing. Ik kwam vandaag opnieuw terug in Freetown en ga dan weer de provincie in. Ik stuur je even dit briefje en spreek je later wel weer."

De uitslag van de verkiezingen is nog niet bekend.

Too close to call

Vannacht na de verkiezingsavond (het is er twee uur vroeger) nog even gebeld met één van mijn contacten in Sierra Leone. Ze was van plan geweest naar Gambia te vluchten, maar zat nu in alle rust thuis naar de voorspellingen op de radio te luisteren. De uitslag laat nog wel enkele dagen op zich wachten.

Een ander schreef mij vandaag: "We hebben gisteren gestemd en de verkiezingen verliepen vreedzaam zonder problemen. Ik ben er trots op een Sierra Leoneaan te zijn. Het politiek bewustzijn is hoog. De uitslagen liggen te dicht bij elkaar om al een winnaar te voorspellen. Ik geef je een update zodra de uitslagen binnen zijn."

Rustig in Sierra Leone

Vandaag, 11 augustus, zijn de parlements- en presidentsverkiezingen in Sierra Leone. Er heerst een nerveuze sfeer, maar tot nu toe is het rustig gebleven in het land. Mensen die ik gesproken heb, hadden grote hoeveelheden voedsel ingeslagen, maar van een uittocht is geen sprake. Een jonge vrouw die voor de verkiezingen met haar moeder naar Gambia wilde vluchten, heeft de situatie dag voor dag aangekeken en is uiteindelijk gebleven. Ze heeft in de oorlog zoals velen haar huis voor haar ogen zien verbranden en wil zoiets nooit meer meemaken. Dit zijn de eerste verkiezingen zonder buitenlandse troepen in het land en de bevolking moet nog aan zelfvertrouwen winnen. Er waren felle televisiedebatten en grote demonstraties, maar geweld is uitgebleven.

Verkiezingen in Sierra Leone

Zoals aangekondigd zal ik in mijn weblog aandacht geven aan de verkiezingen in Sierra Leone. Mijn vrienden daar sturen mij hun bevindingen per email. De politieke verschillen zijn mij nog niet erg duidelijk. Hoewel de spanningen oplopen en sommigen het land verlaten, is er volgens mij van paniek of systematisch geweld geen sprake.

Partijen
Op 11 augustus vinden verkiezingen plaats voor president en parlement. De president wordt rechtstreeks, via een evenredig stelsel, gekozen voor vijf jaar. Het parlement telt 112 zetels en wordt via een gemengd districtenstelsel gekozen, twaalf zetels zijn bestemd voor stamhoofden die in aparte verkiezingen worden aangewezen. Er doen zeven partijen mee, waaronder de Sierra Leone People’s Party (SLPP, Solomon Berewa), All People’s Congress (APC, Ernst Koroma), People’s Movement for Democratic Change (PMDC, Charles Margai) en de National Democratic Alliance (NDA, Amadu Jalloh).

SLPP is de zittende regeringspartij. De partij had de meerderheid in het koloniale bestuur en de eerste jaren na de onafhankelijkheid in 1961. De APC regeerde het land van 1968 tot 1992 en was vanaf 1978 de enige toegestane partij in het land. In het huidige parlement heeft de partij eenvijfde van de zetels. De PMDC is pas vorig jaar opgericht.

Daphne: Vertrouwen
Daphne is net 18 geworden en mag nog niet meedoen aan de verkiezingen, omdat ze te jong was tijdens de registratie. Ze speelt trombone in haar schoolband. Ze heeft examen gedaan, maar krijgt pas in oktober de uitslag. Daphne: “De verkiezingscampagnes gaan goed. De verkiezingen zullen succesvol zijn, omdat de mensen er elke dag via de media gevoelig voor worden gemaakt om af te zien van geweld. Sommige mensen zijn bang en verlaten het land tot de verkiezingen voorbij zijn. Mijn eigen familie vertrouwt er als christen op dat het rustig blijft.” Op mijn vraag of zij gesteund worden vanuit het buitenland, zegt ze: “De enige steun van buiten die ik heb, is mijn vader, die in Engeland is, en die ik meer lief heb en waardeer dan wat dan ook in de wereld.”

Patrick: Even thuis
Patrick (27) werkt bij een oliemaatschappij in Koeweit. De omstandigheden zijn zwaar. Van een karig loon probeert hij geld bij elkaar te sparen om in Europa te gaan studeren. Hij vliegt eind juli voor twee weken terug naar Sierra Leone om zijn familie te zien en de verkiezingen te volgen. Daarna moet hij weer terug naar Koeweit, anders raakt hij zijn contract en verblijfsvergunning kwijt.

Alpha: Regering bracht goeds
Alpha Jalloh is accountant bij KPMG in Freetown. “Als ik de kans heb om naar Europa of de VS te gaan, dan vertrek ik. Mijn salaris is niet genoeg om voor mijn ouders en jongere broers en zussen te zorgen. Maar laat ik benadrukken dat ik na een tijdje terug zou komen om mijn land te helpen ontwikkelen. Alle landgenoten in het buitenland zouden zodra ze financieel stabiel zijn terug moeten komen om het land te helpen. De overgrote meerderheid van de mensen hier leeft voor minder dan een dollar per dag. Natuurlijk ga ik stemmen: het is mijn recht en ik betaal belasting. Ik stem voor de regerende Sierra Leone Volkspartij (SLPP). Ze hebben ons vrede en veel goeds gebracht, zoals een nationaal pensioensysteem (Nassit), dat we nooit eerder hadden. Het zijn geen engelen, maar ze zijn minder gewelddadig dan de andere partijen. De zittende regering heeft grote vooruitgang geboekt met het onderwijs. Er is bijna geen stad of dorp meer zonder school. De regering kwam met het onderwijsproject ‘Sababu’: basisonderwijs is gratis en 80% van de studenten aan de universiteiten krijgt studiefinanciering van de overheid. Er is haast geen dokter of advocaat die er niet van heeft geprofiteerd. Wie er ook wint, de nieuwe regering moet eerst de economie aanpakken, wegen aanleggen en zorgen voor stroom. Op dit moment geven ze ons weer licht, maar dat is denk ik vanwege de verkiezingen.”

Usif: Nieuwe regering nodig
Usif (28) schrijft me: “Goedendag Ytzen, ik moet zeggen dat ik erg blij ben met je belangstelling voor onze verkiezingen. Moge God, Allah je zegenen. Ja, ik ga stemmen en ik heb mijn keuze al bepaald. We hebben een verandering van regering nodig, omdat de huidige regering niet heeft kunnen leveren wat de mensen nodig hebben. Mijn verwachtingen van de nieuwe regering zijn hoog gespannen. Eerst hebben we basisvoorzieningen nodig, zoals 24 uur per dag licht, een goed wegennetwerk, huisvesting en medicijnen. We moeten af van corruptie. Over de veiligheid in ons land heb ik gemengde gevoelens, vooral na het nieuws dat een populaire oppositieleider met de dood bedreigd is. De economie is slecht en afhankelijk van donoren. Ik geloof persoonlijk dat wij alleen onszelf kunnen ontwikkelen. Laat onze landgenoten alsjeblieft weten dat ze terug moeten keren en bijdragen aan de sociaal-economische ontwikkeling van ons land.”

Voor meer informatie zie de Sierra Leone links

Diamant-stop opgeheven

Liberia heeft een moratorium opgeheven dat het zes jaar geleden instelde op het delven en de verkoop en export van diamanten. Dat heeft de regering zaterdag bekendgemaakt. Liberia stelde het moratorium in om zijn goede wil te tonen tegenover de Verenigde Naties. Die troffen in 2001 sancties tegen de Liberiaanse diamantindustrie, omdat president Charles Taylor de opbrengsten daaruit zou gebruiken om de rebellen in het buurland Sierra Leone te steunen. De VN hieven de sancties eind april van dit jaar op, na te hebben geoordeeld dat de huidige Liberiaanse regering voldoende maatregelen heeft genomen om de diamantindustrie te reguleren.

De in 2003 na enkele jaren burgeroorlog verdreven Taylor wordt momenteel berecht door het Speciale Tribunaal voor Sierra Leone in Den Haag.

Bron: AP, Novum, Trouw 28.07.07

Kraambedsterfte

Elke minuut sterft ergens ter wereld een vrouw terwijl ze bevalt; 99 procent van hen woont in ontwikkelingslanden. Sierra Leone is er het slechtst aan toe: de kans dat een vrouw daar gedurende haar vruchtbare leven overlijdt in het kraambed is één op zes; in Noord-Europa bedraagt die kans één op 30.000. Traditionele vroedvrouwen in afgelegen gebieden missen vaak de nodige kennis. Zo worden de handen soms gewassen met zand. Soms is er geen geld voor de bus naar het ziekenhuis of geeft de man geen toestemming om naar een arts te gaan. Het terugdringen van de kraambedsterfte is een van de acht milleniumdoelstellingen die de Verenigde Naties in 2015 wil bereiken.

Bron: Knack.be; Volkskrant.

Lights are back

De 24-jarige Mariama uit Freetown drukt afgelopen winter op internet de hoop van Sierra Leone uit:

"Hey! we're trying to do fine. i've got new news for u, the street lights are back (but only along the main high way), n guess what? kids come out late at night to enjoy it. they even play soccer at midnight!"

Spanning in Sierra Leone

Op 11 augustus a.s. zijn er algemene verkiezingen in Sierra Leone. Via internet heb ik met verschillende mensen in Sierra Leone contact en ik heb hen gevraagd hoe zij over de verkiezingen denken. De komende weken wil ik daar in dit weblog aandacht aan besteden.

Na een gruwelijke burgeroorlog is er sinds een paar jaar weer vrede in Sierra Leone, maar het leven is er nog erg moeilijk. Een jonge medewerker van KPMG in de hoofdstad Freetown noemt het leven daar een "open gevangenis". Hoewel hij als accountant een goede baan heeft, kan hij nauwelijks zijn familie onderhouden. Het geld in Sierra Leone is weinig waard. De regering is zwak en de publieke voorzieningen komen nauwelijks op gang. Het allereerste waar behoefte aan is, is 24 uur per dag stroom, schrijft één van mijn vrienden daar. Als het licht het niet doet, komen er ook geen investeerders.

Een jonge vrouw met wie ik regelmatig contact heb, probeert zoveel mogelijk geld bij elkaar te schrapen om nog voor de verkiezingen samen met haar oude moeder naar Gambia te vluchten en pas weer terug te komen als de spanning is geluwd. "Het land is in paniek", schrijft ze me.

Een 28-jarige man uit Freetown die heel positief is over de verkiezingen heeft gemengde gevoelens over de veiligheid in het land. "Vooral door het recente nieuws dat één van de meest populaire oppositieleiders vanmorgen om 4.00 uur met moord is bedreigd." Ik heb dit nieuws opgezocht in de Sierra Leoonse media.

De in de hoofdstad Freetown gevestigde krant Standard Times Press meldt dat maandagochtend in de zuidelijke provinciehoofdstad Bo een vroegere minister van deze provincie, de ex-luitenant-kolonel Tom Nyuma en twee anderen zijn gearresteerd. Zij worden beschuldigd van een moordpoging op Ernest Koroma. Koroma is presidentskandidaat van de oppositiepartij All Peoples Congress en op campagne. Volgens onbevestigde berichten probeerde Nyuma tot de tanden toe bewapend Koroma’s hotel binnen te komen. De krant herinnert er aan dat Nyuma berucht is om zijn gewelddadigheid en onlangs uit de VS is gezet vanwege huiselijk geweld.

"Assasination Attempt on APC Presidential Candidate Ernest Koroma... Tom Nyuma and Two Others Detained in Bo District", in: Standard Times Press, 23.07.07

Op mijn vraag of ik uit de persoonlijke contacten met naam en toenaam in mijn weblog mag citeren heb ik nog geen helder antwoord gekregen. Vanwege de spanningen heb ik besloten geen namen te noemen, met name om onderlinge herkenning van de in Sierra Leone wonende mensen te voorkomen. Ik doe hen ook weer verslag van wat ik schrijf en eventuele reacties.

Oorlogsmisdadigers veroordeeld

Het Speciale Gerechtshof voor Sierra Leone heeft woensdag drie leden van de AFRC – Brima, Kamara en Kanu – schuldig bevonden aan het plegen van gruwelijkheden. De AFRC pleegde in 1997 een coup tegen de gekozen regering van Sierra Leone en trok moordend en verkrachtend door het land. De leider van de AFRC, Johnny Paul Koroma, is spoorloos. Aangenomen wordt dat hij dood is. Dit meldt de Volkskrant vandaag.

Het Speciale Gerechtshof voor Sierra Leone wijst er in zijn persbericht op, dat dit de eerste keer is dat een internationaal tribunaal uitspraak doet over het recruteren van kindsoldaten en over de misdaad van gedwongen huwelijk in een gewapend conflict.

Volkskrant, 20.06.07 (16.19 uur online): "Speciaal hof Sierra Leone bevindt drie bendeleden schuldig".
Weblog 06.06.07: "Recht voor Sierra Leone"
Press Release: "Guilty Verdicts in the Trial of AFRC Accused".
(Het persbericht van het gerechthof is foutief gedateerd 30 juni 2007, maar afgegeven op 20 juni)

Taylor rijk

De Liberiaanse oud-president Charles Taylor, die in Den Haag terecht staat wegens oorlogsmisdaden in Sierra Leone, beschikt volgens een panel van experts van de VN over veel geld. Taylor zelf beweert dat hij zijn advocaat niet kan betalen. Het rapport van het VN-panel meldt ook dat het houtkapbedrijf Oriental Timber Corporation (OTC) van de Nederlander Guus van Kouwenhoven 3,4 miloen euro, bestemd voor de Liberiaanse schatkist, rechtstreeks op de privérekening van Charles Taylor stortte. Guus van Kouwenhoven is in Nederland tot acht jaar veroordeeld wegens wapensmokkel in Liberia, maar is in afwachting van zijn hoger beroep op vrije voeten gesteld.

Bronnen: Henk Willem Smits in zijn weblog op bizniz.blog.nl, 15.06.07, VN: Kouwenhovens bedrijf betaald Taylor rechtstreeks;
International Herald Tribune, AP, 14.06.07, Former Liberian president facing war crimes believed to have substantial assets, U.N. panel says.

Recht voor Sierra Leone

Deze week is in Den Haag het proces tegen de van oorlogsmisdaden verdachte Liberiaanse ex-president Charles Taylor begonnen. Ik wil proberen het proces te volgen, via de website van het Sierra Leone Tribunaal en misschien ook bij gelegenheid vanaf de publieke tribune. Door mijn vrienden uit Sierra Leone ben ik emotioneel betrokken geraakt. De verhalen die ik heb gehoord en gelezen, zijn gruwelijk en misselijkmakend. Huizen werden platgebrand, bewoners gedood. Gedrogeerde, jonge rebellen die zwangere vrouwen benaderen met de vraag: "zullen we eens zien of het een jongen of een meisje wordt?" en de buik van de vrouw opensnijden, of vragen "wil je lange of korte mouwen?" en iemands arm voor een deel of helemaal afhakken. Ontvoerde jonge meisjes die als seksslavin of 'bushwife' met de rebellen mee op sleeptouw worden genomen. Meisjes die met de bajonet van het geweer worden besneden, waarna ze herhaaldelijk worden verkracht nog voordat de wond is genezen. Een gevoel van schaamte overvalt me, als ik de verhalen hoor.

Charles Taylor wordt als president van het buurland Liberia gezien als één van de aanstichters van dit kwaad. Hij wilde toegang tot de rijkdom van de diamantmijnen van Sierra Leone. Zijn zaak is in zoverre te vergelijken met die van de Servische president Slobodan Milosovic, dat hij voor zover bekend niet zelf de misdaden uitvoerde, maar daar op de achtergrond wel opdracht toe gaf. De eerste keer dat Charles Taylor door het Sierra Leone Tribunaal werd gedreigd met een aanklacht was enkele jaren geleden (ik denk in 2003), toen hij nog zittend president was. Hij werd gesommeerd om rebellenleider Johnny Paul Koroma uit te leveren. Koroma verborg zich onder Taylors bescherming in het Liberiaanse oerwoud. Eerder had hij in Sierra Leone een coup gepleegd, was enkele jaren staatshoofd en startte de boven beschreven golf van terreur onder de bevolking. Nadat hij door buitenlandse troepen werd verjaagd, vluchtte hij naar Liberia, maar bleef vanuit het buurland zijn rebellie voortzetten. Taylor en Koroma zijn als Milosovic en Karadic. Inmiddels is er al enkele jaren niets meer van hem vernomen. Sommigen zeggen dat hij dood is, maar hij wordt nog steeds gezocht door het tribunaal.

Rond die tijd in 2003 werd ik op een merkwaardige manier bij deze geschiedenis betrokken doordat Koroma's zoon en chauffeur bij mij een kamer huurde. Ook dit is een vluchtverhaal van nog-maar-een-kind: toen hij voor zijn leven vreesde, ging hij er met Koroma's Mercedes vandoor, gaf plankgas tot de grens en kocht de wachters om met een diamant. Op een gegeven moment werd ik gebeld door iemand die beweerde voor de regering van Sierra Leone te werken. Hij bood mij 300.000 dollar voor mijn huurder, zoals Judas 30 zilverlingen kreeg om Jezus te verraden met een kus. Voor wie hier overheen wil bieden: de huurder (het ironische is dat hij maanden huurachterstand had) is al jaren geleden vertrokken en ik kan zelfs niet zeggen of hij nog in het land is. Ik vermoedde dat het ging om een misselijke grap of een impliciete bedreiging en schakelde de politie in. Die was al eerder over de vloer geweest, inclusief de recherche, toen mijn huurder enkele dagen vermist was. Ik waarschuwde mijn andere Afrikaanse huisgenoot om weg te blijven en de politie hield een surveillancewagen in de buurt. 's Nachts om half vier hoorde ik het sonore geluid van een stationair draaiende Mercedes Diesel. Binnen enkele seconden stond ik met knikkende knieën verscholen achter de voordeur. Het bleek een taxi te zijn voor de buurman.

Vorig jaar heb ik namens mijn vrienden een zusje van 13 en oma van 72 uit Sierra Leone uitgenodigd. Een ingewikkelde papierkraam, waarbij de regels tijdens het spel nog veranderden ook. Oma was slecht ter been en ik besloot het meisje mee te nemen de stad Amsterdam in. Zij is vorig jaar bij toeval teruggevonden in een vluchtelingenkamp in Gambia en gaat sinds kort weer in Sierra Leone naar school. Voor wie vindt dat vluchtelingen in de eigen regio moeten worden opgevangen: dat gebeurt al lang in overgrote meederheid. Ik had mij er mentaal op voorbereid dit kleine meisje in de grote stad te beschermen, maar tot mijn 'verbijstering' ontpopte zij zich als een stevige, zelfstandige en intelligente jonge vrouw, die goed wist wat zij wilde. In het wetenschap- en techniekmuseum Nemo was zij tussen een grote groep Nederlandse jongeren de enige die wist dat een dominosteen voordat hij omvalt 'potentiële energie' heeft. Ze wil advocaat worden, omdat ze vindt dat haar land recht en rechtvaardigheid nodig heeft. Ze staat echter op het punt om door haar oma uitgehuwelijkt te worden, want iemand moet voor haar zorgen. Zij begon spontaan over Charles Taylor, die om veiligheidsredenen niet in Sierra Leone maar in Nederland berecht wordt. Het Sierra Leone Tribunaal had een presentatie gegeven bij haar op school. Namens haar had ik een paar keer contact met een jurist van het tribunaal in Den Haag, die mij informeerde over de voorbereidingen van het proces tegen Charles Taylor en haar graag wilde ontvangen. Bij nader inzien had ze er toch niet zo'n zin in, omdat er in een kantoor met dossiers weinig te beleven is voor een meisje van dertien. Zij had meer gezien dan dat.

Meer info: Sierra Leone Tribunal
meer Sierra Leone weblinks